Ulica Farna w Bydgoszczy

Ulice i place

Ulica Farna, znajdująca się w sercu Bydgoszczy, to jedna z kluczowych arterii tego miasta. Jej historia łączy się z miastem lokacyjnym Bydgoszczy, co dodaje jej wyjątkowego charakteru.

Ulica ta jest nie tylko interesującym miejscem dla mieszkańców, ale także dla turystów pragnących odkrywać urokliwe zakątki Bydgoszczy.

Spis treści

Położenie

Ulica Farna w Bydgoszczy usytuowana jest w północno-zachodniej części Starego Miasta. Jej przebieg orientuje się w kierunku wschód-zachód, co pozwala na powiązanie z innymi istotnymi punktami. Rozpoczyna się przyStarym Rynku i prowadzi aż do ul. Przyrzecze. Długość ulicy wynosi około 110 metrów.

Historia

Ulica Farna ma swoje korzenie sięgające połowy XIV wieku, w czasie tworzenia bydgoskiego miasta lokacyjnego. Dawniej łączyła północno-zachodni narożnik Starego Rynku z kościołem farnym, a także z ulicami: Jezuicką (Kościelną) oraz Przyrzecze (Wodną).

W ciągu XIV wieku, na północno-zachodnich obrzeżach miasta, pomiędzy ulicą Farną a rzeką Brdą, zbudowano miejski kościół parafialny. Obecną jego formę architektoniczną datuje się na XV wiek. Do 1809 roku wokół kościoła znajdował się cmentarz, a jego ogrodzenie oraz furtka miały swoje miejsce od ulicy Farnej.

Sekrety minionych wieków kryją się także w XVI i XVII wieku, kiedy większa część zabudowy wzdłuż obecnych ulic: Farnej, Jezuickiej, Niedźwiedziej oraz Starego Rynku, należała do zakonu jezuitów. Około 1640 roku jedno z skrzydeł na Rynku zostało zaanektowane przez kościół jezuicki oraz zabudowania kolegium. Podczas potopu szwedzkiego (1655–1660) wiele domów spłonęło, a inne stały puste, ponieważ mieszkańcy uciekali przed zarazą. Często umierający bydgoszczanie przekazywali swoje nieruchomości kościołom, klasztorom oraz szpitalowi, co zaowocowało tym, że wiele domów w rejonie ulicy nabyły określenie „jezuickie”.

Na podstawie planu miasta opracowanego w 1774 roku przez pruskiego geometrę Gretha, stwierdzono, że jedynie dwie z siedmiu istniejących parceli wzdłuż ulicy były zabudowane. Całość południowej pierzei zajmował budynek kolegium jezuickiego. Ubytków w zabudowie zdołano uzupełnić do 1800 roku, a do 1834 roku wyburzono jeden z budynków dawnego kolegium, który znajdował się po stronie ulicy Farnej, przekształcając go na wjazd do dziedzińca wewnętrznego.

Z planu miasta z 1876 roku wynika, że wzdłuż pierzei ulicy zlokalizowano dziewięć kamienic. W ramach rozwoju w 1923 roku w kamienicy na rogu ul. Farnej i Starego Rynku otwarto Muzeum Miejskie.

W 1940 roku, zgodnie z rozkazem hitlerowskich władz okupacyjnych, pod przewodnictwem kreisleitera NSDAP, nadburmistrza Wernera Kampe, dokonano wyburzenia zachodniej pierzei Starego Rynku oraz kościoła pojezuickiego, a także sąsiedniej kamienicy Muzeum Miejskiego. Choć planowano budowę nowego ratusza bydgoskiego w tym miejscu, projekt nie został zrealizowany, a w rezultacie pozostała po nim jedynie niewielka zieleń. Od tamtego czasu wschodnia część ulicy Farnej straciła fragment południowej pierzei i jest widoczna ze Starego Rynku.

W 1974 roku, na podstawie uchwały WRN, rozpoczęto proces rewaloryzacji fragmentów Starego Miasta w Bydgoszczy. Działania związane z ulicą Farną koncentrowały się na porządkowaniu sieci handlowej oraz przywracaniu witrynom sklepowym staromiejskiego charakteru. Modernizacja nawierzchni ulicy znalazła się w Planie Rewitalizacji Bydgoszczy.

Nazwy

XVI w. – I poł. XVIII w. – platea parochialis (Parafialna [Farna]),
1800–1816 – Pfarrstraße,
1840–1920 – Alte Pfarrstraße,
1920–1939 – Farna,
1939–1945 – Alte Pfarrstraße,
od 1945 – Farna.

Nazwa ulicy odnosi się do katedry św. Marcina i Mikołaja, będącej bydgoskim kościołem farnego.

Architektura

Ulica Farna w Bydgoszczy jest niezwykle interesującym miejscem, które przyciąga uwagę swoją wyjątkową architekturą. Znajdujące się tutaj pierzeje są głównie złożone z kamienic, które powstały od końca XVIII wieku aż do początku XX wieku. To właśnie te historyczne budowle nadają ulicy charakterystyczny klimat, który cieszy się zainteresowaniem zarówno mieszkańców, jak i turystów.

Warto jednak podkreślić, że najbardziej znaczącym obiektem przy ul. Farnej jest katedra św. Marcina i Mikołaja. Ten gotycki kościół wyróżnia się swoją imponującą architekturą i bogatą historią, będąc jednym z najważniejszych punktów na mapie Bydgoszczy.

Niektóre budynki

Ulica Farna w Bydgoszczy to miejsce o bogatej historii architektonicznej, w którym możemy odnaleźć kilka godnych uwagi budynków. Oto szczegółowe informacje na temat niektórych z nich.

Numer	Adres	Lata budowy	Styl architektoniczny	Wpis do rejestru zabytków	Uwagi	Zdjęcie
1.	Farna 10	1425–1466	gotyk	–	Pierwotnie jako miejski kościół farny, sanktuarium maryjne Matki Bożej Pięknej Miłości. Od 1999 r. pełni rolę konkatedry archidiecezji gnieźnieńskiej, a od 2004 r. jest katedrą Diecezji Bydgoskiej.	–
2.	Jezuicka 1	1653, 1878	klasycyzm, eklektyzm	–	Ratusz z przyległym budynkiem, od 1653 r. siedziba dawnego kolegium jezuitów. W budynku znajdowało się również gimnazjum niemieckie oraz inne instytucje edukacyjne. W 1879 r. stał się siedzibą magistratu.	–
3.	Jezuicka 2	1780	barok	–	Kamienica na rogu ul. Jezuickiej i Farnej, piętrowa z przejściem oraz zachowanym dziedzińcem z XVIII wieku. W XIX i XX wieku służyła jako biura urzędowe.	–
4.	Farna 2	1775–1776	eklektyzm	–	Kamienica przynależąca do parafii farnej.	–
5.	Farna 4	1776, 1865–1868	eklektyzm	–	Odbudowana pod koniec XVIII wieku, z podwyższeniem i przebudową w drugiej połowie XIX wieku.	–
6.	Farna 6	XVIII w., 1866	eklektyzm	–	Kamienica z XVI wieku, zrujnowana po potopie szwedzkim, istniejąca w 1774 r. Obecny kształt pochodzi z 1866 r., a w podwórzu odkryto tablicę z datą „1593” i inicjałami B.K.	–
7.	Farna 8	1775–1780	eklektyzm	–	Kamienica parafii farnej, w latach 1866–1920 należała do rodziny kupieckiej Vincent, specjalizującej się w wyrobach tytoniowych. Posiada piwnice z XVI wieku.	–
8.	Farna 10	1834–1854	szachulec	–	Dawna szkoła parafialna, na miejscu wcześniejszego budynku z XV wieku. Po 1947 r. przekształcona w przedszkole, a od 1996 r. pełni funkcję biblioteki Prymasowskiego Instytutu Kultury Chrześcijańskiej.	–

Przypisy

Gminna Ewidencja Zabytków Miasta Bydgoszczy. [w:] Program Opieki nad Zabytkami miasta Bydgoszczy na lata 2013–2016.
Parucka Krystyna. Zabytki Bydgoszczy – minikatalog. „Tifen” Krystyna Parucka. Bydgoszcz 2008.
Łbik Lech: Szesnastowieczna tablica pamiątkowa z ulicy Farnej w Bydgoszczy. [w:] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. zeszyt 9. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. Bydgoszcz 2004.
Umiński, Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik, Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy” Bydgoszcz 1996.
Czachorowski Antoni red.: Atlas historyczny miast polskich. Tom II Kujawy. Zeszyt I Bydgoszcz. Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Toruń 1997.
Wiśniewski Józef: Problemy kształtowania się rewaloryzacji zespołu staromiejskiego w Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska VI 1974-1975.
Drygałowa Waleria: Kamieniczki nr 4 przy ulicy Jezuickiej. [w:] Kalendarz Bydgoski 1968.
http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100616/BYDGOSZCZ01/429392914 [dostęp 30.09.2010 r.]

Oceń: Ulica Farna w Bydgoszczy

Średnia ocena: 4,47Liczba ocen: 13

Udostępnij

Dołącz do nas na Facebooku!

Odkrywaj, dyskutuj i dziel się tym, co najlepsze. Dołącz do naszej społeczności i bądź na bieżąco z lokalnymi wydarzeniami w Bydgoszczy.

Polub nas!